Olağanüstü Kanun Yolları

Bu bölümde; olağan kanun yolları tükendikten sonra kesinleşen hükümlerdeki ağır hukuka aykırılıkları gidermeyi amaçlayan; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itirazı (CMK 308), kanun yararına bozma ve yargılamanın yenilenmesi, gibi istisnai yolların hangi durumlarda işletilebileceği, başvuru şartları ve inceleme usulleri hakkında temel bilgiler yer alır. 

Olağanüstü kanun yolları; kesinleşmiş (istinaf ve temyiz süreçleri tamamlanmış veya bu yollara hiç gidilememiş) kararlardaki ağır hukuka aykırılıkları gidermek amacıyla başvurulan istisnai yöntemlerdir. Bu yolların işletilmesi, kural olarak hükmün infazını durdurmaz.

1.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının İtirazı (CMK m.308, 308/A)

Yargıtay ceza dairelerinden birinin kararına karşı, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı re’sen veya istem üzerine itiraz edebilir. Sanık aleyhine itirazda ise ilâmın kendisine verildiği tarihten itibaren 1 aylık süre vardır, sanık lehine itirazda süre aranmaz.

2.Kanun Yararına Bozma (CMK m.309)

İstinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümlerdeki hukuka aykırılıkların giderilmesi için başvurulur. Adalet  Bakanlığı, karar veya hükmün Yargıtayca bozulması istemini, yasal nedenlerini belirterek Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı olarak bildirir. Halk arasında “Yazılı Emir” yolu olarak da bilinir. 

3.Yargılamanın Yenilenmesi (CMK m.311 – 323)

Kesinleşmiş bir hükümde; yeni delillerin ortaya çıkması, sahte belge kullanıldığının anlaşılması veya tanığın yalan söylediğinin tespiti gibi sınırlı hallerde başvurulan yoldur. CMK m.311’de (lehine) ve m.314’te (aleyhine) sayılan nedenlerin bulunması gerekir. Mahkeme önce “yenileme talebinin kabulü”ne karar verir, ardından yargılamayı tekrar yaparak eski hükmü onaylar veya iptal edip yeni bir hüküm kurar.