AİHM BAŞVURU FORMU ÖRNEĞİ

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ (AİHM) BAŞVURU FORMU TASLAĞI

(Lütfen bu metni AİHM’nin resmi PDF formunun ilgili sayfalarına uyarlayarak kopyalayıp yapıştırınız. AİHM, şekil şartlarını katı bir şekilde uygulamakta olup, metinlerin ayrılan form sayfalarına sığması gerekmektedir.)

A-)BAŞVURUCU (Başvuru Formu 1. Sayfa)

1. Soyadı: [Soyadınız]
2. Adı: [Adınız]
3. Doğum Tarihi: [GG/AA/YYYY]
4. Doğum Yeri: [Doğum Yeriniz]
5. Uyruğu: T.C.
6. Adresi: [Tam ikamet adresiniz]
7. Telefon Numarası: [Telefon numaranız]
8. E-posta: [E-posta adresiniz]
9. Cinsiyeti: [Erkek / Kadın]

B-)ALEYHİNE BAŞVURU YAPILAN DEVLET (Başvuru Formu 2. Sayfa)

17.[ X ] TUR – Türkiye

E.OLAYLARIN ANLATIMI (Başvuru Formu 5-7. Sayfalar)

 (Bu bölüm, AİHM formunun 5., 6. ve 7. sayfalarındaki kutucuklara sığacak uzunlukta olmalıdır.)

1. Başvurucu [Mesleğiniz/Durumunuz] olup, başarılı ve sicili temiz bir geçmişe sahiptir.
2. Başvurucu hakkında, kamu makamları tarafından başlatılan genel bir soruşturma kapsamında, hiçbir somut ve yasal delil gösterilmeksizin soruşturma başlatılmıştır. [Tarih] tarihinde isnat edilen soyut suçlamalarla gözaltına alınmıştır.
3. Gözaltı süresi boyunca ceza muhakemesi kurallarına ve temel insan haklarına aykırı davranılmış, makul bir şüpheyi haklı kılacak hiçbir delil başvurucuya sunulmamış veya sorulmamıştır.
4. Başvurucu, [Tarih] tarihinde [İlgili Sulh Ceza Hâkimliği / Mahkeme] huzuruna çıkarılmış ve objektif bir gözlemciyi ikna edecek somut hiçbir delil gösterilmeden, kanundaki yasal ibarelerin (kaçma şüphesi, delilleri karartma, adli kontrolün yetersizliği vb.) tamamen basmakalıp tekrarından ibaret son derece kısa ve şablon bir gerekçe ile tutuklanmıştır.
5. Tutuklama kararına karşı [Tarih] tarihinde yapılan itiraz, [İtirazı İnceleyen Mahkeme] tarafından [Tarih] tarihinde yine “mevcut delil durumu, isnat edilen suçun niteliği” gibi somut karşılığı olmayan matbu ifadelerle reddedilmiştir.
6. Soruşturma evresinde dosyaya gizlilik/kısıtlama kararı konulmuş olup, başvurucu ve avukatının isnat edilen eylemlere ve sözde delillere erişerek etkili bir savunma hazırlaması engellenmiştir.
7. Hakkında hazırlanan iddianame [Tarih] tarihinde kabul edilmiş olup, bu aşamada da başvurucu, işlendiği tarihte tamamen yasal olan sıradan faaliyetleri (örn. yasal kurumlarla ilişkiler, anayasal hakların kullanımı) nedeniyle suçlanmıştır.
8. İlerleyen süreçte ilk derece mahkemesi olan [Mahkeme Adı], [Tarih] tarihinde bu soyut ve yasal faaliyetleri gerekçe göstererek başvurucu hakkında mahkûmiyet kararı vermiştir.
9. Başvurucu, iç hukukta uğradığı bu ağır hak ihlalleri nedeniyle Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) [Tarih] tarihinde bireysel başvuruda bulunmuş, tüm anayasal ve AİHS kapsamındaki şikayetlerini ayrıntılı olarak dile getirmiştir.
10. Anayasa Mahkemesi, [Tarih] tarihli ve [Karar/Başvuru No] sayılı kararı ile, başvurucunun ileri sürdüğü iddiaların bir kısmını soyut ve şablon ifadelerle reddetmiş, inceleme yükümlülüğünü etkili bir biçimde yerine getirmeyerek başvurucunun temel haklarını ihlal eden iç hukuk pratiğine onay vermiştir.

F-)İDDİA EDİLEN SÖZLEŞME İHLALLERİ VE GEREKÇELERİ (Başvuru Formu 8-9. Sayfalar)

1-) AİHS Madde 5 § 1 (Özgürlük ve Güvenlik Hakkının İhlali – Hukuka Aykırı ve Keyfi Tutma)

İç hukuk kuralları olan CMK md. 100 ve 101 uyarınca tutuklama kararı verilebilmesi için “kuvvetli suç şüphesinin somut delillere dayanması” ve adli kontrolün neden yetersiz kalacağının somut olgularla gerekçelendirilmesi emredilmektedir. Ancak somut olayda yakalama ve tutuklama işlemi makul şüphe olmadan, tamamen keyfi bir biçimde ve yasadışı gerekçelerle tesis edilmiştir. Ulusal otoriteler, ceza kanunlarını keyfi ve öngörülemez şekilde geniş yorumlayarak başvurucunun hürriyetinden yoksun bırakılmasına neden olmuş, yasal bir dayanaktan yoksun bu uygulama AİHS m. 5/1’i ihlal etmiştir.

2) AİHS Madde 5 § 3 (Tutukluluk Süresinin Makullüğü ve İlgili/Yeterli Gerekçe Yoksunluğu)

Başvurucu uzun bir süre boyunca özgürlüğünden mahrum bırakılmıştır. Tutuklama ve tutukluluğun devamına ilişkin mahkeme kararlarının tamamı basmakalıp, kopyala-yapıştır ve yasal ifadelerin tekrarından ibaret soyut gerekçelere dayandırılmıştır. Mahkemeler, AİHM içtihatlarının gerektirdiği “ilgili (relevant)” ve “yeterli (sufficient)” gerekçe sunma yükümlülüğünü ihlal ederek Sözleşme m. 5/3’ü açıkça çiğnemiştir.

3) AİHS Madde 5 § 4 (Tutukluluğa Karşı Etkili İtiraz, Çekişmeli Yargılama ve Silahların Eşitliği İlkesinin İhlali)

 Tutukluluğa temel teşkil ettiği iddia edilen bilgi ve belgelere erişim kısıtlanmış, başvurucunun itiraz hakkını somut olgular üzerinden kullanması engellenmiştir. İtiraz merci olan hâkimlikler (Sulh Ceza), AİHS anlamında bağımsız ve tarafsız bir “mahkeme” niteliğini haiz olmadıklarından, başvurucu kanunla kurulmuş, bağımsız bir mahkemede tutulmasının yasallığını denetletme hakkından mahrum kalmıştır.

4) AİHS Madde 6 § 1 ve § 3(c) (Adil Yargılanma ve Avukata Erişim Hakkı)

Soruşturma ve kovuşturma süreçlerinde masumiyet karinesi açıkça zedelenmiştir. Yargılama esnasında başvurucu aleyhine kullanılan kanıtlar, yasadışı yollarla elde edilmiş veya keyfi olarak suç isnadı aracı haline getirilmiştir. Aynı zamanda başvurucunun avukatıyla cezaevindeki görüşmelerine uygulanan sistematik kısıtlamalar ve kayıt uygulamaları, Sözleşmenin öngördüğü ölçüde etkin bir avukat yardımından yararlanma hakkını sıfırlayarak AİHS m. 6/3(c)’yi ihlal etmiştir. Anayasa Mahkemesi de iddialara cevap vermeyerek adil yargılanmanın “gerekçeli karar” ilkesini zedelemiştir.

5) AİHS Madde 7 (Kanunsuz Suç ve Ceza Olmaz İlkesinin İhlali)

Başvurucu, işlendiği dönemde tamamen yasal olan, devletin resmi izniyle faaliyet gösteren kurumlarla ilişki kurmak veya temel haklarını kullanmak gibi faaliyetler nedeniyle geriye dönük olarak suçlanmıştır. Suçun işlendiği zamanda suç teşkil etmeyen yasal ve sıradan faaliyetlerin geniş ve öngörülemez bir yorumla terör suçu veya başka ağır suçlar kapsamında değerlendirilmesi AİHS m. 7’nin ağır bir ihlalidir.

(Eğer mal varlığına el konulma veya kısıtlama varsa aşağıdaki maddeyi de ekleyiniz)

6) AİHS Ek 1 No.lu Protokol Madde 1 (Mülkiyet Hakkının İhlali)

Başvurucunun kanuni, hukuki ve demokratik toplumda gereklilik şartlarını taşımayan keyfi idari ve yargısal kararlarla temel malvarlığına (veya banka hesaplarına vb.) el konulmuş ve/veya kısıtlama getirilmiştir. Bu hususta da mülkiyetin barışçıl kullanımı hakkı ihlal edilmiştir.

G-)KABUL EDİLEBİLİRLİK KRİTERLERİNE UYGUNLUK VE İÇ HUKUK YOLLARININ TÜKETİLMESİ (Başvuru Formu 10. Sayfa)

1.Başvurucu hakkında uygulanan gözaltı ve tutuklama tedbirlerine ilişkin olarak ilk derece yargı mercilerinde (Sulh Ceza Hakimlikleri ile Ağır Ceza Mahkemeleri nezdinde) kanunun öngördüğü tüm tahliye ve itiraz yolları süresi içinde usulüne uygun şekilde tüketilmiş, ancak itirazlar reddedilmiştir.

2.Tüm olağan başvuru yollarının etkisiz kalması üzerine, ihlal edilen hakların tespiti için [Tarih] tarihinde Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) bireysel başvuruda bulunulmuştur.

3.Anayasa Mahkemesi [AYM Karar Tarihi] tarihli kararında şikâyetlerin bir kısmını asılsız ve şablon gerekçelerle reddetmiş, diğer şikayetleri ise hiç incelemeden başvurunun reddine karar vermiştir.

4.Anayasa Mahkemesi kararı, başvurucu/vekili tarafından [Öğrenme veya Tebliğ Tarihi] tarihinde öğrenilmiş/tebliğ alınmış olup, işbu AİHM başvurusu Sözleşme’nin 35 § 1 maddesinde öngörülen zaman sınırı (ve geçerli süre kuralı) içerisinde, yasal süresinde yapılmaktadır. KHK veya kanuni düzenlemelerden kaynaklanan ve ilk derece mahkemelerinin inisiyatifinde olmayan ihlaller (örn. avukat görüşü kısıtlaması, yasal faaliyetin suçlanması) yönünden teoride ve pratikte etkili başka hiçbir başvuru yolu bulunmamaktadır.

I-)EKLER LİSTESİ (Başvuru Formu 12. Sayfa) (AİHM’ye yollayacağınız belgeleri tarih sırasına göre dizmeli, sayfa numarası vermeli ve kesinlikle zımbalamamalısınız.)

1. Başvurucunun Nüfus Cüzdanı / Kimlik fotokopisi
2. İlk gözaltı ve tutuklamaya sevk yazısı ile tutuklama karar tutanağı
3. Tutuklama kararına yapılan itiraz dilekçesi ve itirazın reddine dair karar
4. Tutukluluğun devamına dair (ve tahliye talebinin reddine dair) verilen takip eden kararlar ile itiraz ret kararları
5. (Varsa) Dosya gizlilik kararı veya avukat görüşünün kısıtlandığına dair karar örnekleri
6. İddianamenin kabulü / İlk mahkûmiyet kararı (Tensip Zaptı / Gerekçeli Karar)
7. Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) sunulan bireysel başvuru formu
8. Anayasa Mahkemesi’nin Ret Kararı ve tebliğ/öğrenme belgesi
9. İmzalı Yetki Belgesi / Vekâletname (Eğer avukat veya temsilci ile başvuru yapılıyorsa formun ilgili sayfası)