12. Yargı Paketi
Haziran 30, 2026
Bu rehber genel bilgilendirme metnidir. Somut bir ceza dosyasında hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Duruşma, hazırlığın görünür hale geldiği aşamadır. Bu rehber, duruşma öncesinde dosyaya hâkim olma, duruşma günü söz alma, tutanağı kontrol etme ve mahkeme heyetiyle ilişkilerde profesyonel tutumu koruma konularında genel bir çerçeve sunar.
İddianame, ekleri, soruşturma ifadeleri, tanık beyanları, bilirkişi raporları ve kolluk tutanakları ayrıntılı okunmalıdır.
Sanığın önceki ifadelerinde eksik, yanlış veya baskı altında alınmış beyanlar varsa bunlar not edilmelidir.
Duruşmada söylenecek hususlar kısa bir plan halinde hazırlanmalı; iddia, cevap, delil ve talep başlıkları ayrı tutulmalıdır.
Tanık dinletilecekse hangi konuda dinleneceği önceden belirlenmeli ve mahkemeye bildirilmelidir.
Bilirkişi raporuna itiraz, delil toplama, ek süre, tahliye veya adli kontrol talepleri yazılı hale getirilmelidir.
Sanık, dosyadaki suçlamaların ne olduğunu ve hangi delillere dayanıldığını anlamalıdır.
Sanığın kendi anlatımı, iddianamedeki somut iddialara cevap verecek şekilde olay merkezli hazırlanmalıdır.
Hukuki tartışmalar ağırlıklı olarak müdafi tarafından yapılmalı; sanık kendi bilgisi, gözlemi ve kişisel durumunu açık anlatmalıdır.
Sanığa duruşma düzeni, söz alma usulü, tutanak kontrolü ve ek süre talebi gibi temel konular açıklanmalıdır.
Mahkeme başkanı söz vermeden konuşulmamalı; ancak gerekli olduğunda usulüne uygun şekilde söz talep edilmelidir.
İddianame ve eklerinin okunması veya özetlenmesi sırasında eksiklik varsa tutanağa geçirilmesi istenmelidir.
Sanığa yüklenen suçun ve delillerin açıkça anlatılıp anlatılmadığı takip edilmelidir.
Okunmayan belgenin tutanağa “okundu” şeklinde geçirilmesine itiraz edilmelidir.
Her önemli itiraz ve talebin duruşma tutanağına geçirilmesi sağlanmaTutanak, SEGBİS ve Kayıt Güvencesi
Duruşmada yapılan önemli savunma, itiraz ve taleplerin tutanağa doğru geçtiği kontrol edilmelidir.
SEGBİS veya başka bir kayıt sistemi kullanılıyorsa, kaydın gerçekten başlatıldığı teyit edilmelidir.
Tutanağa geçirilmeyen önemli beyanlar için duruşmada yeniden söz istenebilir veya yazılı beyan sunulabilir.
Duruşma sonunda tutanak örneği alınmalı; eksik veya hatalı kayıtlar varsa mümkün olan en kısa sürede yazılı açıklama yapılmalıdır.
Duruşmada mahkeme heyetinin tavrı savunmanın seyrini etkileyebilir. Buna rağmen savunmanın dili, usulü ve profesyonel çizgisi korunmalıdır.
Hazırlıklı olmak en güçlü korumadır. Avukat, dosyanın olgularını, delillerini ve hukuki sorunlarını çok iyi bilmelidir.
Ters veya sınırlayıcı kararlar karşısında duygusal tepki yerine sakin, kısa ve gerekçeli itiraz tercih edilmelidir.
Söz kesiliyor veya talepler dinlenmiyorsa, talebin tutanağa geçirilmesi istenmeli; gerekirse aynı husus yazılı olarak sunulmalıdır.
Mahkeme ile ilişkide saygılı ve ölçülü dil korunmalı; kişisel tartışmaya girilmemelidir.
Israr edilmesi gereken noktalarda ısrar, usul içinde ve savunma hakkı vurgusuyla yapılmalıdır.
Duruşmanın tek celseden ibaret olmadığı; yazılı beyan, ara dilekçe, itiraz ve kanun yolu imkânlarının bulunduğu unutulmamalıdır.
Savunma için yeterli süre verilmemesi, belgelerin sunulmaması, tanığa soru sorulmasının engellenmesi veya beyanların tutanağa geçirilmemesi savunma hakkı bakımından önemlidir.
Bu tür durumlarda önce duruşmada açık ve kısa bir itiraz yapılmalıdır.
İtirazın tutanağa geçirilmesi talep edilmelidir.
Tutanağa geçmezse aynı husus yazılı dilekçe ile mahkemeye sunulmalıdır.
Gerekli görülürse kanun yolu başvurularında bu hususlar ayrı başlık altında ileri sürülmelidir.
Tutanak dikkatle okunmalı ve eksik yazılan hususlar tespit edilmelidir.
Mahkemenin ara kararları için süreler not edilmelidir.
Delil toplama, bilirkişi, tanık, ek savunma veya tahliye talepleri bakımından yeni dilekçe gerekip gerekmediği değerlendirilmelidir.
Bir sonraki duruşmaya kadar yapılacak işler takvime bağlanmalıdır.
